A historia dos impermeables

Con estes días de choiva, non queda máis remedio que sacar os impermeables do armario e, con eles, unha comodidade máis que gozamos grazas ao desenvolvemento da química.

Os primeiros tecidos impermeables foron inventados en 1.823 polo químico escocés Charles Macintosh, que descubriu que o caucho natural (un polímero obtido do látex de certas árbores tropicais) podería ser disolto con alcatrán de hulla, unha mestura líquida de compostos cun forte cheiro resultante da queima de carbón, que nese momento era considerado un desperdicio. Macintosh descubriu que esta mestura disolvía o caucho, e que ao esparcirlo cun cepillo nunha tea, esta tornábase resistente á auga. Con todo, a tea volvíase pegañenta e Macintosh resolveu o problema colocando outra capa de tecido por encima, quedando a capa de goma entre as dúas de tecido. Pero os problemas non estaban completamente resoltos: o material era pesado, tiña un cheiro desagradable e tendencia a endurecerse co frío e pegañento coa calor, polo que non foi aceptado pola poboación. Aínda así, as forzas armadas e a mariña mercante do Reino Unido empezaron a equiparse con estas pezas para facer fronte ás circunstancias climatolóxicas extremas ás que se enfrontaban.

Ao desenvolvemento destes novos tecidos contribuíron os coñecementos que chegaban a Europa das antigas civilizacións de América, como as dos aztecas, maias e incas. Cristóbal Colón, no século XV, foi un dos primeiros europeos en contactar cos pobos indíxenas americanos, relatando o aproveitamento que facían do caucho natural: pelotas para xogar e para impermeabilización do calzado e pezas de vestir.

Con todo, o caucho natural manteríase case tres séculos despois do seu descubrimento polos europeos, como mera curiosidade, como un material de escaso uso.

O redescubrimiento ten lugar no século XIX, coa Revolución Industrial e o espertar do interese pola comercialización de novos materiais, xa sexa en Europa ou nos Estados Unidos. Así, xorden novos investigadores que utilizan o caucho. En 1839, Charles Goodyear en Estados Unidos e tres anos despois Thomas Hancock no Reino Unido, descubrirán que segundo o tempo e grao de quecemento, a mestura do caucho natural con xofre orixinaba un produto máis resistente e case insensible ás variacións de temperatura.  A ese proceso denominóuselle vulcanización, como homenaxe a Vulcano, deus romano do lume. A substitución do caucho natural por caucho vulcanizado permitiu que Macintosh, en compañía de Hancock, creasen impermeables resistentes á auga con propiedades mecánicas excepcionais: excelente resistencia ao desgaste, flexibilidade, lixeireza e a eliminación da necesidade de disolvente, e por conseguinte, dos malos cheiros e a dobre capa de tecido.

No século XX, co desenvolvemento da tecnoloxía e industria, xorden outros materiais impermeables que teñen a súa base en novos polímeros sintéticos capaces de repeler a auga. Con todo, mesmo algúns dos materiais máis innovadores utilizados na actualidade, o concepto inicial de Macintosh permanece. De feito, ao tipo de gabardina feita de material plastificado ou laminado con plástico, non permeable á auga e destinada principalmente a protexernos da choiva denomínaselle, en inglés, mackintosh.

Esta entrada foi publicada en Sabías que?. Garda o enlace permanente.

Deixa unha resposta